Masada – heroiczna obrona fortecy

Masada, starożytna twierdza wznosząca się kilkaset metrów nad pustynią Judzką, jest niewątpliwie atrakcyjnym obiektem turystycznym. Można podziwiać zarówno walory architektoniczne, obronne, jak i zapoznać się z legendą heroicznej obrony Zelotów przed legionem rzymskim. Zmierzając z Jerozolimy nad Morze Martwe, postanowiliśmy zatrzymać się na kilka godzin w tym miejscu.

masada_widok_na_morze_martwe

Droga do Masady

Masada to starożytna twierdza, pamiętająca zamierzchłe czasy króla Heroda. Słowo „Masada” pochodzi z hebrajskiego i po różnych lingwistycznych przekształceniach oznacza tyle co właśnie „forteca”. I ta forteca została osadzona na płaskowyżu, górującego na skraju Pustyni Judzkiej, nad Morzem Martwym. Zbliżaliśmy się samochodem do dolnej stacji kolejki, która miała nas zabrać na szczyt, a zbocza płaskowyżu powoli rosły, i rosły, i wyrosły przed nami na wysokość jakichś 400 metrów. Nic dziwnego, że to właśnie tutaj postanowiono zbudować twierdzę – nawet dziś trudno się tutaj dostać.

masada_ruiny_palacu_herodaAby udostępnić Masadę dla pospolitego ruchu turystycznego zbudowano kolej linową. Czas oczekiwania na swoją (nomen omen) kolej „umilała” nam rozwrzeszczana grupka 30 dzieci, które przyjechały z wycieczką szkolną. Powiedzieć, że poziom decybeli produkowany przez tę zgraję był nie do wytrzymania przez typowego Europejczyka, to jak nic nie powiedzieć! Mieliśmy szczere obawy o to, czy liny na których zawieszono wagony kolejki wytrzymają. A apogeum nastąpiło w momencie, kiedy wsiedliśmy z nimi do jednego wagonika. W połowie drogi na górę modliłem się aby lina się jednak zerwała i żeby ten jazgot się skończył. Nie jestem specjalnie religijny i moje modły nie zostały wysłuchane. Na górze wyszliśmy z kolejki i spiesznym krokiem oddaliliśmy się.

masada_widok_na_pustynie

Masada to prawdziwa twierdza

Położenie Masady zostało ustalone w połowie XIX wieku, a wykopaliska prowadzono w latach 60. XX wieku. Podczas nich odkryto szereg interesujących obiektów, takich jak pałace, łaźnie, synagoga. Pozostałości po nich można podziwiać podczas zwiedzania, wszystko jest ładnie opisane i przystępne dla zwiedzających. Na niektórych ścianach zachowały się wspaniałe mozaiki i malowidła. Zwiedzanie Masady odbywa się w formie spaceru wokół murów obronnych, a z poszczególnych punktów rozpościera się prawdziwie zapierający dech w piersiach widok. Z jednej strony góry, z drugiej pustynia, z trzeciej Morze Martwe, nad nami błękitne niebo – bajka!

twierdza_masadaNaturalne walory obronne płaskowyżu zostały wzbogacone wieżami obronnymi, murami, a także ogromnymi zbiornikami na wodę i magazynami zapasów. Zbiorniki na wodę zostały umiejscowione pod ziemią i były tak wielkie, że schodziło się do nich po schodach, co najmniej 2-3 piętra. Wszystko zostało przemyślane w taki sposób, aby obrońcy mogli odpierać ataki wroga miesiącami, a nawet latami! Masada była areną takiej potyczki, co urosło do miary legendy i obecnie stanowi bardzo ważny element tożsamości narodowej Izraelczyków.

masada_ruiny_palacuOblężenie Masady i zbiorowe samobójstwo zelotów

Podczas wojny żydowskiej toczonej na początku naszej ery, Masada byłą jednym z ostatnich punktów oporu zelotów przed Rzymianami. Ówczesny rzymski namiestnik Judei, Flawiusz Silwa, sprowadził pod zbocza twierdzy 5 tysięcy rzymskich legionistów oraz 9 tysięcy niewolników i jeńców wojennych. W tym czasie w Masadzie znajdowało się około 1000 obrońców, wśród nich kobiety i dzieci. Flawiusz wykorzystał niewolników do budowy rampy, po której wtoczył maszyny oblężnicze. Dla obrońców nie było ratunku przed taką siłą przeciwnika i aby nie dostać się do niewoli, postanowili popełnić zbiorowe samobójstwo.

kolejka_na_masadeZgodnie z zapiskami Józefa Flawiusza, każdy mężczyzna zabił swoją żonę i dzieci, a następnie spośród nich wybrano dziesięciu zelotów, którzy zabili pozostałych mężczyzn. Spośród pozostałej przy życiu dziesiątki wybrano jednego, który zabił ostatnich dziewięciu, na koniec popełniając samobójstwo. Obrońcy pozostawili nietknięte zapasy żywności, aby Rzymianie nie mieli wątpliwości, że do samobójstwa nie zmusił ich głód. Trudno odmówić epickości temu czynowi…

Nie ma pewności, ile w legendzie o obronie Masady jest prawdy, a ile zostało przez historyka Józefa Flawiusza podkolorowane. Pewnym jest natomiast, że ma ona ogromne znaczenie w budowaniu tożsamości narodowej obywateli Izraela; jest symbolem determinacji w obronie wolności narodu izraelskiego, heroicznej walki o prawo do życia na własnej ziemi. Rekruci przyjmowani do armii izraelskiej (służba wojskowa jest obowiązkowa dla kobiet i mężczyzn) składają tutaj przysięgę, wypowiadając słowa: „Masada nigdy więcej nie zostanie zdobyta”.

masada_ruinyCzy warto zobaczyć Masadę?

Masada to moim zdaniem punkt obowiązkowy, jeżeli planujemy zobaczyć Izrael. Wiele czynników przez wieki budowało poczucie wspólnoty, wspólnej racji stanu, wzajemnej pomocy – wszystkich cech charakteryzujących wspólnotę żydowską. Legenda o obronie Masady jest zdecydowanie jedną z nich.

 

Dodaj komentarz